Czy to kostka, czy to płyta - definicje wyrobów z nowych norm.

Płyta chodnikowa i kostka brukowa to elementy brukowe. Rozróżnienie jest na zasadzie wielkości elementu.  Dotychczas mieliśmy definicje: 

• Płyta chodnikowa z kamienia naturalnego - każdy element z kamienia naturalnego wykorzystywany jako materiał do nawierzchni drogowych, którego szerokość nominalna przekracza 150 mm i na ogół jest dwukrotnie większa od grubości.
• Kostka brukowa z kamienia naturalnego to mały element brukowy z kamienia naturalnego, o wymiarach roboczych między 50 mm a 300 mm, którego żaden wymiar powierzchni na ogół nie przekracza podwójnej grubości. Najmniejsza grubość nominalna wynosi 50 mm.

Istniał zatem pewien zakres wymiarów, który powodował to, iż dany element w zastosowaniu brukarskim mógł być uznany za płytę chodnikową lub kostkę brukową. Na ile jest to istotne? 

Wyobraźmy sobie sytuację, że wykonujemy elementy brukowe o wymiarze 155x155x100 mm o bokach łupanych. My traktujemy to jako kostkę (EN 1342), a nasz odbiorca jest przekonany, że jest to płyta chodnikowa (EN 1341). Kostka między 2 bokami ciosanymi ma dopuszczalną odchyłkę 15 mm, zaś płyta - 10 mm. W czasie reklamacji jest przechlapane, bo nie wiadomo w zasadzie na czym się oprzeć. 

Istnienie takich sytuacji wywołało potrzebę definiowania na nowo. I tak mamy (tłumaczenie moje): 

• płyta do zewnętrznych nawierzchni brukowych - element z naturalnego kamienia uzyskany w wyniku cięcia lub łupania, używany jako materiał brukowy, do użytku w zewnętrznych nawierzchniach i wykończeniach dróg, przy czym szerokość robocza jest przynajmniej dwukrotnie większa niż grubość. 
• kostka brukowa - element z kamienia naturalnego uzyskany w wyniku cięcia lub łupania, używany jako materiał brukowy, do użytku w zewnętrznych nawierzchniach i wykończeniach dróg, przy czym szerokość robocza nie przekracza podwójnej grubości, a długość nie przekracza podwójnej szerokości elementu. Najmniejsza robocza grubość to 40 mm. 

Wynika z tego, iż rozróżnienie między dwoma wyrobami brukarskimi jest związane ze stosunkiem szerokości i długości do grubości. Powinno teraz z rozróżnieniem tych 2 wyrobów być mniej kłopotów. 

Deklaracja Właściwości Użytkowych

Deklaracja Właściwości Użytkowych

Jest to nowy dokument związany z wprowadzaniem do obrotu wyrobów budowlanych, w tym wyrobów z kamienia naturalnego (kostka brukowa, krawężnik granitowy, płyty chodnikowe etc.). Jak pewnie wielu z czytelników nie zdaje sobie sprawy, obowiązek sporządzania tego dokumentu wejdzie w życie z dniem 1. lipca 2013 roku, czyli niebawem.

Moje pytanie do Was - na ile jesteście przygotowani na zmiany? Proszę o udzielanie odpowiedzi w ankiecie.

Deklaracja Właściwości Użytkowych - skąd się to wzięło?

Uaktualnienie przepisów względem wcześniejszej Dyrektywy nastąpiło w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r, dzięki któremu wg prawodawcy lepiej będzie się spełniała idea UE w zakresie jednolitego wprowadzania na rynek europejski wyrobów budowlanych. Z pewnych obserwacji wynikło, że ciągle są bariery w swobodnym przepływie towarów, które związane są między innymi z istnienia różnorodnych systemów oceny zgodności w poszczególnych krajach członkowskich. Dla przykładu u nas w Polsce wprowadzano wyroby oznakowane znakiem B i CE. Prowadziło to do chaosu zarówno wśród odbiorców jak i dostawców.

Pokłosiem tego myślenia stało się wprowadzenie nowego dokumentu o nazwie Deklaracja Właściwości Użytkowych. Producent przy wprowadzaniu na rynek wyrobu objętego europejską oceną techniczną lub normą zharmonizowaną wystawia DWU i wyraża właściwości użytkowe wyrobu budowlanego w odniesieniu do zasadniczych charakterystyk zgodnych z odpowiednimi zharmonizowanymi specyfikacjami technicznymi. Na szczęście w Rozporządzeniu znajdziemy odstępstwa od dostarczania DWU:

• wyrób jest wyrobem jednostkowym lub wykonanym w nieseryjnym procesie produkcyjnym,
• jest produkowany na budowie, na której ma zostać wbudowany,
• jest produkowany tradycyjnymi metodami lub zgodny z wymogami ochrony zabytków

Powyższe możliwości są bardzo istotne, gdyż wielokrotnie w branży spotykamy się z potrzebą wykonania elementów na modłę sprzed 100 i więcej lat.

Zawartość DWU

1. określenie typu wyrobu, dla którego została sporządzona deklaracja właściwości użytkowych;
2. system lub systemy oceny i weryfikacji stałości właściwości użytkowych wyrobu budowlanego, przedstawione w załączniku V;
3. numer referencyjny i datę wydania normy zharmonizowanej lub europejskiej oceny technicznej, która została zastosowana do oceny każdej zasadniczej charakterystyki;
4. w stosownych przypadkach, numer referencyjny zastosowanej specjalnej dokumentacji technicznej oraz wymagania, które wyrób spełnia zgodnie z zapewnieniem producenta.
5. zamierzone zastosowanie lub zastosowania wyrobu budowlanego zgodnie z mającą zastosowanie zharmonizowaną specyfikacją techniczną;
6. wykaz zasadniczych charakterystyk określonych w tej zharmonizowanej specyfikacji technicznej dla deklarowanego zamierzonego zastosowania lub zastosowań wyrobu;
7. właściwości użytkowe co najmniej jednej z zasadniczych charakterystyk wyrobu budowlanego odpowiednich dla deklarowanego zamierzonego zastosowania lub zastosowań;
8. w stosownych przypadkach, właściwości użytkowe wyrobu budowlanego, wyrażone w poziomach lub klasach, lub w sposób opisowy, jeśli jest to konieczne, na podstawie obliczeń, w odniesieniu do jego zasadniczych charakterystyk określonych zgodnie z art. 3 ust. 3;
9. właściwości użytkowe tych zasadniczych charakterystyk wyrobu budowlanego, które wiążą się z zamierzonym zastosowaniem lub zastosowaniami, z uwzględnieniem przepisów odnoszących się do zamierzonego zastosowania lub zastosowań w miejscu, gdzie producent zamierza udostępnić wyrób na rynku;
10. dla wymienionych w wykazie zasadniczych charakterystyk, co do których nie są deklarowane żadne właściwości użytkowe, litery „NPD” (właściwości użytkowe nieustalone; ang. No Performance Determined);
11. jeżeli dla danego wyrobu budowlanego wydano europejską ocenę techniczną, właściwości użytkowe tego wyrobu budowlanego, wyrażone w poziomach lub klasach, lub w sposób opisowy, w odniesieniu do wszystkich zasadniczych charakterystyk zawartych w odnośnej europejskiej ocenie technicznej. 

Udostępnianie Deklaracji Właściwości Użytkowej

DWU powinna zostać udostępniona dla każdego wyrobu w formie papierowej lub cyfrowej, przy czym gdy partia tego samego wyrobu jest dostarczana jednemu odbiorcy to może towarzyszyć jedna deklaracja. Kopia DWU jest dostarczana w języku/językach wymaganych przez państwo członkowskie, na którym udostępniony jest wyrób.

Wzór Deklaracji Właściwości Użytkowych

Do pobrania - Wzór Deklaracji Właściwości Użytkowych

Kilka uwag o oznakowaniu CE kostki granitowej

Gdy zatrudniamy pracowników musimy przestrzegać pewnych przepisów związanych z zatrudnieniem. Musimy również liczyć się z tym, że pewna znienawidzona przez wszystkich instytucja będzie prędzej, czy później dopytywała się nas o sprawy pracownicze, a gdy nie dopełnimy wynikających z przepisów obowiązków może nas spotkać kara.
Gdy produkujemy jakikolwiek wyrób budowlany musimy również spełniać pewne wytyczne, gdy nie mamy większej ochoty na ich zachowywanie musimy liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z odrzucenia obowiązku. Nie chodzi w tym momencie, aby straszyć czy drwić z kogokolwiek, ale o to, aby ten "ktokolwiek" zastanowił się chwilkę, czy warto ryzykować choćby opóźnieniami w płatnościach. Najprostszym elementem, który sprawia wielu problemy jest oznakowanie znakiem CE wyrobów z kamienia naturalnego, na przykład kostki brukowej z kamienia naturalnego do zewnętrznych nawierzchni drogowych, zgodnych z EN 1342.

Wielu z producentów kostki granitowej nie zdaje sobie sprawy z tego, co powinno być dołączone do oznakowania CE. Wydaje im się, że samo przystawienie magicznych liter CE na kartce opatrzonej nazwą producenta i nazwą wyrobu budowlanego wystarczy, aby wprowadzić wyrób na rynek w sposób prawidłowy.

Otwórzmy jednak normę na załączniku ZA 3 i zastanówmy się, co powinno się dołączyć do oznakowania CE w przypadku kostki.

Znakowi CE powinny towarzyszyć następujące informacje ogólne:
1) Nazwa lub znak identyfikacyjny producenta;
2) Ostatnie dwie cyfry roku, w którym wykonano oznakowanie;
3) Zamierzone zastosowanie i opis kamiennej kostki brukowej;
W przypadku wyrobów przeznaczonych na zewnętrzne nawierzchnie ciągów dla pieszych i obszarów ruchu kołowego, łącznie z obszarami zamkniętymi dla transportu publicznego, znakowi CE powinna towarzyszyć informacja dotycząca poniżej podanych właściwości wyrobu:
4) Wytrzymałość na ściskanie;

5) Odporność na poślizgnięcie (jeśli to istotne);

6) Odporność na poślizg (jeśli to istotne);
7) Trwałość;
8) Chemiczna obróbka powierzchni (jeśli jest stosowna).

Niekiedy producenci zapominają również o: odniesieniu do konkretnej normy, określeniu klas związanych z właściwościami geometrycznymi kostek oraz całym mianownictwie.

Poniżej przykład z normy wzięty:

Kolejną sprawą jest rozpowszechnianie znaku CE

• może być on na etykiecie dołączonej do wyrobu (w przypadku kostki brukowej jest to działanie karkołomne),
• może być on dołączony do opakowania, np worka Big Bag, lub
• dołączony do dokumentów towarzyszących wyrobom

W przypadku, gdy oznakowanie CE jest błędne i odbiorca ma pełne podstawy do zakwestionowania materiału, co może się wiązać z przedłużaniem się płatności za towar, bądź wręcz z jego zwrotem, gdy błąd formalny nie zostanie poprawiony. 

Oznakowanie CE

Definicja płyty chodnikowej za EN 1341

Płyta chodnikowa z kamienia naturalnego - każdy element z kamienia naturalnego wykorzystywany jako materiał do nawierzchni drogowych, którego szerokość nominalna przekracza 150 mm i na ogół jest dwukrotnie większa od grubości.