Przebudowa skrzyżowań w m. Tarkowo Dolne –DK nr 25 od km 168+580 do km 169+560

Kolejny mix. W SST mamy powołanie na normę PN-EN 1342:2003. Za chwilę mamy potrzebę zastosowania kostki regularnej normalnej (o tej kostce nie mamy słowa w EN 1342). Należy stosować kostkę klasy I i gatunku 2 (zwroty nieznane w normie EN 1342, ale w dalszej części SST wyjaśnienie samo przyjdzie). 

"Surowcem do wyrobu kostki kamiennej są skały magmowe, osadowe i przeobrażone.", czyli wymienione wszystkie, jakie można sobie wyobrazić. 

Dalej mamy tabelkę z właściwościami surowca, w zasadzie tradycyjnie bezmyślnie przeklejona: 

Wszystko fajnie, ale szkoda, że badania są znów podane jako badania wykonywane metodami starymi. Normy te zostały w większości zastąpione, na przykład PN-B-04110 została zastąpiona przez EN 1936. 

W zasadzie powinniśmy wykonać dodatkowe badania surowca, co podnosi koszty prowadzenia działalności. Czy te koszty są potrzebne? absolutnie nie. Projektant mógł śmiało powołać się na nowsze normy i by było po sprawie. Nie sądzę, aby powołanie się na badanie wg PN-B-04111 było zamierzone, wynika raczej z przeklejania tabelek.

Jak to było wcześniej - ma być zastosowana kostka regularna normalna, więc nic oczywiście nie stoi na przeszkodzie, aby rozszerzyć wiedzę czytelnika i popisać coś na temat kostki rzędowej. 

Tutaj z kolei jest powołanie na mityczną tabelkę 3. Nie ma jej w SST, więc pewnie chodzi o Tabelę 3 z EN 1342:2003, a w niej mamy: 

Coś tu nie gra - ta tabelka nie ma nic wspólnego z wymiarami kostki rzędowej!!! Oczywiście błąd powstał z przeklejenia tabelki z PN-B-11100. 

Również ciekawy jest zapis w przedmiarze, w którym zawarto zapisy o kostce 9/11 i 15/17, które nie są ani kostkami rzędowymi, ani regularnymi.

Mój wniosek - nie mam pojęcia co mam dostarczyć. Jeśli ktoś zna logiczne wytłumaczenie to będę wdzięczny. 

link do dokumentacji - http://www.gddkia.gov.pl/ajax/zamowieniePubliczneSzczegoly.php?id=19026&lang=pl

BUDOWA OBWODNICY M. CHODEL W CIĄGU DW 747

Dzisiaj jedna z firm zagranicznych zaszczyciła mnie zapytaniem, że chcą kostkę brukową wg SST. 365 stron bzdur i jeden akapit o kostce. Poniżej mamy:

Przynajmniej powołali się na mniej więcej prawidłową normę - to w naszym kraju wielki sukces. 

1. Najprawdopodobniej chodzi o kostkę 140x140x140 mm +/- 15 mm

2. Ma być wykonana ze skały magmowej (granit, bazalt, sjenit, noryt, porfir.... ?) 

3. "o barwie szarej lub innej" - projektantowi nie zależy widocznie na wizualnej stronie

4. Brak jakichkolwiek cech materiału!!!!!!! 

Wniosek - nie wiemy w zasadzie jaką kostkę chcą ci ludzie zamówić... o czym myślał projektant?? 

Czy to kostka, czy to płyta - definicje wyrobów z nowych norm.

Płyta chodnikowa i kostka brukowa to elementy brukowe. Rozróżnienie jest na zasadzie wielkości elementu.  Dotychczas mieliśmy definicje: 

• Płyta chodnikowa z kamienia naturalnego - każdy element z kamienia naturalnego wykorzystywany jako materiał do nawierzchni drogowych, którego szerokość nominalna przekracza 150 mm i na ogół jest dwukrotnie większa od grubości.
• Kostka brukowa z kamienia naturalnego to mały element brukowy z kamienia naturalnego, o wymiarach roboczych między 50 mm a 300 mm, którego żaden wymiar powierzchni na ogół nie przekracza podwójnej grubości. Najmniejsza grubość nominalna wynosi 50 mm.

Istniał zatem pewien zakres wymiarów, który powodował to, iż dany element w zastosowaniu brukarskim mógł być uznany za płytę chodnikową lub kostkę brukową. Na ile jest to istotne? 

Wyobraźmy sobie sytuację, że wykonujemy elementy brukowe o wymiarze 155x155x100 mm o bokach łupanych. My traktujemy to jako kostkę (EN 1342), a nasz odbiorca jest przekonany, że jest to płyta chodnikowa (EN 1341). Kostka między 2 bokami ciosanymi ma dopuszczalną odchyłkę 15 mm, zaś płyta - 10 mm. W czasie reklamacji jest przechlapane, bo nie wiadomo w zasadzie na czym się oprzeć. 

Istnienie takich sytuacji wywołało potrzebę definiowania na nowo. I tak mamy (tłumaczenie moje): 

• płyta do zewnętrznych nawierzchni brukowych - element z naturalnego kamienia uzyskany w wyniku cięcia lub łupania, używany jako materiał brukowy, do użytku w zewnętrznych nawierzchniach i wykończeniach dróg, przy czym szerokość robocza jest przynajmniej dwukrotnie większa niż grubość. 
• kostka brukowa - element z kamienia naturalnego uzyskany w wyniku cięcia lub łupania, używany jako materiał brukowy, do użytku w zewnętrznych nawierzchniach i wykończeniach dróg, przy czym szerokość robocza nie przekracza podwójnej grubości, a długość nie przekracza podwójnej szerokości elementu. Najmniejsza robocza grubość to 40 mm. 

Wynika z tego, iż rozróżnienie między dwoma wyrobami brukarskimi jest związane ze stosunkiem szerokości i długości do grubości. Powinno teraz z rozróżnieniem tych 2 wyrobów być mniej kłopotów. 

Subiektywne uwagi o EN 1341, EN 1342, EN 1343

Okazuje się, że ten rok dla kamieniarstwa jest ciekawy – 1. lipca weszło w życie Rozporządzenie, a pod koniec maja zostały wydane nowe wydania norm PN-EN 1341, PN-EN 1342, PN-EN 1343. Jak to bywa dosyć obojętnie przeszliśmy obok tych faktów. Rozporządzenie ruszyło z kopyta, a o nowych normach wszyscy zapomnieli. Przyjdzie jednak czas, że sobie wszyscy przypomną. Jakie zmiany przy pierwszym zerknięciu mamy? 

1. W starszych wydaniach były załączniki dotyczące sposobu pomiarów właściwości geometrycznych. Teraz mamy za to odniesienie do doskonale nam (mam nadzieję!!!) znanej normy EN 13373, która opisuje sposoby pomiarów i niezbędną aparaturę. Normę tą pamiętamy zapewne z EN 12057, EN 12058, EN 12059, EN 1469, EN 1468, EN 1467, zatem producenci płyt fasadowych, schodowych posadzkowych itp. nie będą mieli problemu. W tym punkcie moje pytanie – jak zmierzymy teraz płaskość kostki 4/6 ?
2. W starszych wydaniach nie było wskazanych czasookresów między badaniami surowca Była przedstawiona jedynie lista badań, które należy wykonać, a częstotliwość pozostawiono dokumentacji ZKP, czyli właściwie dobrej woli/nie-woli producenta. Obecnie sytuacja przypomina zapisy w normach na wyroby „wykończeniowe” i mamy stan, że część badań musimy powtarzać co 2 lata, a część co 10 lat.
3. Dotychczas mrozoodpornośc była badana 48 cyklami. Teraz – 56. Osobiście tej zmiany ilości cykli nie rozumiem. Nie sądzę również, aby miało to większe znaczenie poza tym, że na gwałt należy powtarzać badania. Może to o to chodzi?
4. Dodano badanie związane z badaniem wpływu soli na kamień. Sam pomysł jest ok, ale chciałbym znać metodę badania. Zacytuję cały punkt: „Where required, freeze-thaw resistance with the effect of de-icing salts shall be determined and declared. In the absence of a European test method, freeze-thaw resistance with the effect of de-icing salts shall be determined and declared according to national provisions valid in the place of use of the product.”. Nie ma odniesienia do żadnej metody. Sama idea ciekawa, ale jak wykonać? Wyobrażam sobie, że woda, w której będą próbki rozmrażane (patrz EN 12371) będzie słona. Jakie ma być stężenie soli? Każdy laborant będzie to po swojemu wykonywał?

Powyższe uwagi to moim zdaniem najbardziej widoczne zmiany. Dosyć subiektywnie je wybrałem. Kwestie powstania nowych klas wyrobów, zmiany w dopuszczalnych odchyłkach to właściwie kosmetyka. Jeszcze jedna ciekawa sprawa – normy są zharmonizowane z dyrektywą 89, która już nie funkcjonuje!!! Szkoda, że nie odnoszą się do rozporządzenia, które w tym tygodniu w całości weszło w życie. To bublowato wygląda.

Kilka uwag o oznakowaniu CE kostki granitowej

Gdy zatrudniamy pracowników musimy przestrzegać pewnych przepisów związanych z zatrudnieniem. Musimy również liczyć się z tym, że pewna znienawidzona przez wszystkich instytucja będzie prędzej, czy później dopytywała się nas o sprawy pracownicze, a gdy nie dopełnimy wynikających z przepisów obowiązków może nas spotkać kara.
Gdy produkujemy jakikolwiek wyrób budowlany musimy również spełniać pewne wytyczne, gdy nie mamy większej ochoty na ich zachowywanie musimy liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z odrzucenia obowiązku. Nie chodzi w tym momencie, aby straszyć czy drwić z kogokolwiek, ale o to, aby ten "ktokolwiek" zastanowił się chwilkę, czy warto ryzykować choćby opóźnieniami w płatnościach. Najprostszym elementem, który sprawia wielu problemy jest oznakowanie znakiem CE wyrobów z kamienia naturalnego, na przykład kostki brukowej z kamienia naturalnego do zewnętrznych nawierzchni drogowych, zgodnych z EN 1342.

Wielu z producentów kostki granitowej nie zdaje sobie sprawy z tego, co powinno być dołączone do oznakowania CE. Wydaje im się, że samo przystawienie magicznych liter CE na kartce opatrzonej nazwą producenta i nazwą wyrobu budowlanego wystarczy, aby wprowadzić wyrób na rynek w sposób prawidłowy.

Otwórzmy jednak normę na załączniku ZA 3 i zastanówmy się, co powinno się dołączyć do oznakowania CE w przypadku kostki.

Znakowi CE powinny towarzyszyć następujące informacje ogólne:
1) Nazwa lub znak identyfikacyjny producenta;
2) Ostatnie dwie cyfry roku, w którym wykonano oznakowanie;
3) Zamierzone zastosowanie i opis kamiennej kostki brukowej;
W przypadku wyrobów przeznaczonych na zewnętrzne nawierzchnie ciągów dla pieszych i obszarów ruchu kołowego, łącznie z obszarami zamkniętymi dla transportu publicznego, znakowi CE powinna towarzyszyć informacja dotycząca poniżej podanych właściwości wyrobu:
4) Wytrzymałość na ściskanie;

5) Odporność na poślizgnięcie (jeśli to istotne);

6) Odporność na poślizg (jeśli to istotne);
7) Trwałość;
8) Chemiczna obróbka powierzchni (jeśli jest stosowna).

Niekiedy producenci zapominają również o: odniesieniu do konkretnej normy, określeniu klas związanych z właściwościami geometrycznymi kostek oraz całym mianownictwie.

Poniżej przykład z normy wzięty:

Kolejną sprawą jest rozpowszechnianie znaku CE

• może być on na etykiecie dołączonej do wyrobu (w przypadku kostki brukowej jest to działanie karkołomne),
• może być on dołączony do opakowania, np worka Big Bag, lub
• dołączony do dokumentów towarzyszących wyrobom

W przypadku, gdy oznakowanie CE jest błędne i odbiorca ma pełne podstawy do zakwestionowania materiału, co może się wiązać z przedłużaniem się płatności za towar, bądź wręcz z jego zwrotem, gdy błąd formalny nie zostanie poprawiony. 

Oznakowanie CE